• YARIM ALTIN
    1.457,30
    % 0,41
  • AMERIKAN DOLARI
    7,8273
    % -0,01
  • € EURO
    9,3658
    % 0,26
  • £ POUND
    10,4701
    % 0,28
  • ¥ YUAN
    1,1911
    % 0,29
  • РУБ RUBLE
    0,1028
    % 0,20
  • BITCOIN
    151765,220
    % 4,77
  • BIST 100
    1.283,58
    % -3,40

Çalışan emeklinin kıdem tazminatı! Kıdem tazminatı nasıl alınabilir?

Çalışan emeklinin kıdem tazminatı! Kıdem tazminatı nasıl alınabilir?

EMEKLİ ÇALIŞAN KIDEM TAZMİNATINI NASIL ALABİLİR?

Soru: Bir müddet sonra emeklilik sebebiyle işten çıkış yaparak emekli aylığı bağlatacağım. Kıdem tazminatımı aldıktan sonra aynı işyerinde sosyal güvenlik dayanak primi SGDP ödeyerek çalışmaya devam edeceğim. Bazı sitelerde, ikinci kere kıdem tazminatı alabilmek için emekli aylığını kestirmek gerektiğini okudum. İşveren kıdem tazminatı almamda eforluk çıkartırsa bu usulü mü uygulamalıyım? Bu usul yasal mı? İşveren bu usulü kullanmama itiraz edebilir mi?

Yanıt: kıdem tazminatını sıfırlayıp emekli aylığı bağlattıktan sonra aynı iş yerinde çalışmaya başlayanlar, ikinci yarıyıldaki çalışmalarına ait kıdem tazminatını işveren işten atarsa veya kendileri haklı bir nedenle iş akdini feshederse alabilirler. Emekli aylığını kestirerek bir ay sonra yeniden emeklilik arzuhali vermek suretiyle kıdem tazminatı talebinde bulunmak bir anlamda yasaya karşı hiledir, dolambaçlı yoldur. Bu usulü kullanan ferdin emekli aylığını bir aydan fazla kestirmemesinde fayda bulunuyor, çünkü tazminat alayım derken emekli aylığından yoksun kalmak söz konusunu olur. Bu usulü kullanırken sizin maksadınızı anlayan işveren sıkıntı çıkartabilir. Sonuçta SGDP’ne bağlı çalışmayı bırakıp, olağan sigortalı gibi işçi çalıştırmak konusunda işverenin de tasarruf hakkı var. Bu gidişatta davalık olma riski söz konusunu.

Diğer taraftan, aşinayı üzere yaş ilerledikçe sağlık sorunları ortaya çıkabiliyor. Uzun süreli rehabilitasyon gerektiren bir sağlık sorunu söz konusunu olduğunda da iş akdini feshederek kıdem tazminatını almak mümkündür.

Kıdem tazminatından gelecek paraya acil ihtiyacınız yoksa, tazminatınızı emekli olurken almayın. Şimdi tazminatı almazsanız daha sonra ne zaman işten bölerseniz dağılın, emekli aylığı bağlatmadan evvelki ve sonraki zamanların tamamına ait tazminatı alırsınız.  

YURT DIŞI BORÇLANMASIYLA NASIL EMEKLİ OLUNABİLİR?

Soru: 1969 doğumlu olan babam 1989-1991 yıllarında askerlik yaparak 537 gün askerliğini borçlandı. 1991 mart ayında Sosyal Sigortalar Müesseseyi’lı olarak işe girip, 59 gün çalıştı. Aynı yıl eylül ayında ise BAĞ-KUR’a geçti ve burada 14 yıl 9 ay 21 gün primi var. 2009 yılından bu yana yurt dışında sigortalı olarak çalışıyor. 3071 gün borçlanma yaparsa mart ayında emekli olabilecek. Bunun için 85 bin lira ödememiz gerekiyor. Sizce bağlanacak emekli aylığı bu ödemeye direnmeye değer mi?

Yanıt: babanız 1 Ağustos 2019 tarihinde yürürlüğe giren yasa değişikliğinden evvel borçlanma yapmış olsaydı yurt dışında çalışmayı bırakmış olmak şartıyla 51 yaşında Sosyal Sigortalar Müesseseyi’dan emekli olabilirdi. Yasa değişikliğinden sonra yapılan yurt dışı borçlanmalar BAĞ-KUR statüsüne sayılacak. Bu gidişatta babanız, yurt dışında çalışmayı bırakmak koşuluyla ya 9000 gün ile ya da 5400 prim günüyle 58 yaşında emekli olabilir. Bin gün borçlanma yaparak 5400 prim günüyle emekli olması olası.

Geçen yılki yasa değişikliğiyle yurt dışı borçlanmada prim tutarı hasılatın yüzde 32’sinden yüzde 45’ine çıkartıldı. En düşük tutardan bu yıl 1000 gün borçlanma yaptığında, 44 bin 145 TL ödemesi gerekir. Borçlanma maliyeti yükselmesine rağmen, yapacağı ödemeyi üç yıldan kısa sürede emekli aylığı olarak geri alabilir.

Ayrıca şu yazımızıda okuyabilirsiniz: Kıdem Tazminatı Kazanmak için Gereken Şartlar

 

İSTEĞE BAĞLI BAĞ-KUR İLE ESNAF BAĞ-KUR’U ARASINDA FARK VAR MI?

Soru: 05.04.1971 doğumluyum. İlk kere Sosyal Sigortalar Müesseseyi’lı çalışmaya 1994’şöhret mayıs ayında başladım. 3.5 yıl çalıştıktan sonra 1997’nin 12. ayından itibaren 20 yıl esnaf ve isteğe bağlı sigortalı çalıştım, 2 yıldır da tekrar Sosyal Sigortalar Müesseseyi’lı çalışıyorum. Ne zaman emekli olabilirim? İsteğe bağlı BAĞ-KUR ile esnaf BAĞ-KUR’unun emekli aylığında fark var mıdır? Prim süresi dolduktan sonra prim ödemesi yapmam fayda sağlar mı? Yusuf A.

Yanıt: BAĞ-KUR’dan 9000 prim günüyle 58 yaşında emekli olabilirsiniz. Sosyal Sigortalar Müesseseyi’dan emeklilikte ise 54 yaşa tabisiniz. 1.5 yıl daha Sosyal Sigortalar Müesseseyi’lı çalıştığınız takdirde 5 Nisan 2025 tarihinden itibaren emekli olabilirsiniz.

İsteğe bağlı sigortalılar 2008 yılından beri BAĞ-KUR statüsünde kabul ediliyor. Emekli aylığı bakımından esnaf BAĞ-KUR’u ile arada bir fark bulunmuyor. Ancak, sizin zati Sosyal Sigortalar Müesseseyi’dan emekli olmanız olası görünüyor. Evvelki yarıyılla 2008’den sonraki yarıyılda eş hasılat rakamları üzerinden prim yatırıldı ise günü doldurduktan sonra prim ödemeniz emekli aylığınızı artırır. Ancak, özellikle 2000 evveli yüksek sayı üzerinden yatırılıp, şimdi asgari ücret ile prim ödüyorsanız, o gidişatta aylığınız olumsuz etkilenir. Sosyal Sigortalar Müesseseyi’dan emeklilikte aranan son 7 yıl içinde en fazla çalışma koşulunu yerine getirebilmeniz için son yarıyıldaki Sosyal Sigortalar Müesseseyi primlerinizin en az 1261 güne ulaşması gerekir.

15 YIL 3600 GÜNLE KIDEM TAZMİNATI NASIL ALINABİLİR?

Soru: 01.06.1979 doğumluyum. 19.02.1999 ve 31.05.1999 tarihleri arasında isteğe bağlı 102 gün BAĞ-KUR ödedim. Sonrasında 18 ay askerlik yaptım. 08.12.2003 ve 24.03.2004 tarihleri arasında 107 gün Sosyal Sigortalar Müesseseyi’lı çalıştım. 01.02.2006 tarihinden beri de farklı bir iş yerinde çalışmaktayım. Toplam prim günüm 5010 oldu. Çalıştığım işyerinde kıdem tazminatı alabilir miyim? Ne yapmam gerekir? İşverene yasal olarak nasıl bir bildirim yapmam gerekir? 

Yanıt: Sigorta başlangıç tarihiniz isteğe bağlı sigorta kapsamında uzun vadeli sigorta primi yatırmaya başladığınız 19 Şubat 1999 olarak kabul edilir. 8 Eylül 1999 tarihinden evvel çalışmaya başlayanlar, emekliliği beklemeden 15 yıl sigortalılık ve 3600 prim günüyle kıdem tazminatını alabilirler. Koşulları sağlamış bulunuyorsunuz. İstediğiniz zaman Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan “Kıdem tazminatı alabilir” yazısı alıp işverene vererek kıdem tazminatınızı alıp işten bölebilirsiniz. SGK’dan bu yazıyı almadan netlikle iş akdinizi feshetmeyin, işten ufalamayın. Evvel işten ayrılıp, sonra SGK’dan yazı alarak kıdem tazminatı isteyemezsiniz. İsteseniz de alamazsınız.